CVI Logo

📖 คู่มือการใช้งาน

CVI Analysis Tool — Content Validity Index Calculator

คู่มือฉบับสมบูรณ์ ภาษาไทย มาตรฐานวิชาการ Developed by Dr.Wuthikrai Pommarang
ปิดหน้านี้

สารบัญ

1. ภาพรวมและจุดประสงค์ของระบบ
System Overview

CVI Analysis Tool เป็นระบบซอฟต์แวร์ออนไลน์สำหรับคำนวณ Content Validity Index (CVI) หรือ ดัชนีความตรงตามเนื้อหา ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ สังคมศาสตร์ และการศึกษา

🎯
ความตรง
Content Validity
📊
เชิงปริมาณ
Quantitative Index
👥
ผู้เชี่ยวชาญ
Expert Panel
📝
รายงาน
Auto Report
ความสามารถหลักของระบบ
  • ✓คำนวณ I-CVI (Item-level CVI) สำหรับข้อคำถามแต่ละข้อ
  • ✓คำนวณ S-CVI/Ave และ S-CVI/UA (Scale-level CVI) สำหรับเครื่องมือทั้งฉบับ
  • ✓รองรับการป้อนข้อมูล 3 วิธี: กรอกมือ / วางจาก Excel / อัปโหลดไฟล์ CSV
  • ✓แสดงผลด้วยกราฟและตารางอัตโนมัติ
  • ✓ส่งออกรายงานเป็นไฟล์ PDF, Excel และ Word
  • ✓ตีความผลตามมาตรฐานวิชาการ (Lynn, 1986; Polit & Beck, 2006)
2. ทฤษฎีและหลักการ CVI
Theoretical Background
I-CVI คืออะไร?

Item-level Content Validity Index คือ ดัชนีความตรงตามเนื้อหาในระดับรายข้อ คำนวณจากสัดส่วนของผู้เชี่ยวชาญที่ให้คะแนน 3 หรือ 4 ต่อจำนวนผู้เชี่ยวชาญทั้งหมด

I-CVI = n(3,4) / N
n(3,4) = จำนวนผู้เชี่ยวชาญที่ให้คะแนน 3 หรือ 4
N = จำนวนผู้เชี่ยวชาญทั้งหมด
S-CVI คืออะไร?

Scale-level Content Validity Index คือ ดัชนีความตรงตามเนื้อหาในระดับเครื่องมือ คำนวณได้ 2 วิธี

S-CVI/Ave = Σ(I-CVI) / k
k = จำนวนข้อคำถามทั้งหมด
S-CVI/UA = n(UA) / k
n(UA) = จำนวนข้อที่ทุกคนให้ 3 หรือ 4
หลักการประเมิน

ผู้เชี่ยวชาญประเมินความสอดคล้องของข้อคำถามแต่ละข้อกับนิยามหรือวัตถุประสงค์ที่กำหนด โดยใช้มาตราส่วน 4 ระดับตาม Likert-type Scale ข้อคำถามที่ได้รับคะแนน 3 หรือ 4 ถือว่า "มีความสอดคล้อง/เหมาะสม"

เกณฑ์ตามจำนวนผู้เชี่ยวชาญ (มาตรฐาน Polit & Beck, 2006)
จำนวนผู้เชี่ยวชาญ เกณฑ์ I-CVI ขั้นต่ำ เหตุผล
2–5 คน1.00ทุกคนต้องเห็นด้วย เพราะตัวอย่างน้อยมาก
6–10 คน≥ 0.78อนุญาตให้มีความเห็นต่างได้บ้าง
มากกว่า 10 คน≥ 0.75สามารถยืดหยุ่นได้มากขึ้น
3. ข้อกำหนดก่อนเริ่มใช้งาน
Prerequisites
ระบบที่รองรับ
  • เบราว์เซอร์ : Chrome, Firefox, Edge, Safari
  • ระบบปฏิบัติการ : Windows, macOS, Linux
  • อุปกรณ์ : PC, Laptop, Tablet (แนะนำ)
  • ต้องการการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
สิ่งที่ต้องเตรียม
  • จำนวนผู้เชี่ยวชาญ : อย่างน้อย 3 คน
  • คะแนนประเมินจากผู้เชี่ยวชาญแต่ละคน
  • เกณฑ์การยอมรับที่กำหนดไว้
  • ตัวเลขคะแนน 1–4 เท่านั้น
รูปแบบข้อมูลที่รองรับ
กรอกมือ
Manual Input
วางจาก Excel
Paste from Excel
อัปโหลด CSV
Upload CSV File

ขั้นตอนการใช้งานแบบละเอียด

ขั้นตอนที่ 1 — การตั้งค่าเบื้องต้น (Setup)
กำหนดพารามิเตอร์การวิเคราะห์
วัตถุประสงค์: กำหนดค่าพื้นฐานสำหรับการวิเคราะห์ ได้แก่ จำนวนผู้เชี่ยวชาญ จำนวนข้อคำถาม และเกณฑ์การยอมรับ
1
จำนวนผู้เชี่ยวชาญ

ระบุจำนวนผู้เชี่ยวชาญ
ช่วง: 2–20 คน
แนะนำ: 3–15 คน

⚠️ ต้องมีอย่างน้อย 3 คน ตามมาตรฐานวิชาการ
2
จำนวนข้อคำถาม

ระบุจำนวนข้อที่ต้องการประเมิน
ช่วง : 1–100 ข้อ
แนะนำ : 10–50 ข้อ

💡 ควรมีข้อคำถามเพียงพอครอบคลุมทุกมิติ
3
เกณฑ์การยอมรับ

ค่า I-CVI ขั้นต่ำที่ยอมรับ
ตัวเลือก : 0.70, 0.75, 0.80, 0.90, 1.00
แนะนำ : 0.80

📌 ค่ามาตรฐานสากลคือ 0.80
คำแนะนำการตั้งค่า
  • 3–5 ผู้เชี่ยวชาญ : ควรตั้งเกณฑ์ที่ 1.00 (ทุกคนต้องเห็นด้วย)
  • 6–10 ผู้เชี่ยวชาญ : ควรตั้งเกณฑ์ที่ 0.78–0.80
  • มากกว่า 10 คน : ตั้งเกณฑ์ที่ 0.75–0.80
ขั้นตอนที่ 2 — การป้อนข้อมูล (Input Data)
บันทึกคะแนนประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ
วัตถุประสงค์ : ป้อนคะแนนการประเมิน (1–4) จากผู้เชี่ยวชาญแต่ละคน สำหรับข้อคำถามทุกข้อ
ความหมายของระดับคะแนน
1
ไม่เกี่ยวข้อง / ไม่เหมาะสม
Not relevant / Not appropriate — ข้อคำถามไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์เลย
2
ต้องปรับปรุงมาก / เหมาะสมน้อย
Needs major revision — มีความสอดคล้องบ้าง แต่ต้องแก้ไขมาก
3
เกี่ยวข้อง / เหมาะสม
Relevant — ข้อคำถามสอดคล้อง อาจปรับปรุงเล็กน้อย นับใน I-CVI
4
เกี่ยวข้องมากที่สุด / เหมาะสมมากที่สุด
Highly relevant — ข้อคำถามสอดคล้องอย่างสมบูรณ์ นับใน I-CVI
⚠️ หมายเหตุ : คะแนน 1 และ 2 ไม่นับในการคำนวณ I-CVI มีเพียงคะแนน 3 และ 4 เท่านั้นที่แสดงถึงความสอดคล้อง
วิธีการป้อนข้อมูล (3 วิธี)
A
Manual
วิธีที่ 1 : กรอกข้อมูลด้วยมือ (Manual Input)

กรอกคะแนน 1–4 ในตารางที่ระบบสร้างขึ้น แต่ละช่องแทนค่า "ข้อคำถาม × ผู้เชี่ยวชาญ"

✅ เหมาะสำหรับ : ข้อมูลน้อย, ต้องการความแม่นยำสูง, ข้อมูลยังไม่ได้รวบรวมไว้ในไฟล์
⚠️ ข้อควรระวัง : ใช้เวลานานหากมีข้อมูลมาก ต้องตรวจสอบทุกช่องให้ครบ
B
Paste
วิธีที่ 2 : วางข้อมูลจาก Excel (Paste)

คัดลอกข้อมูลจาก Excel แล้ววางในช่องข้อความ ระบบรองรับทั้งตัวคั่น "," (comma) และ "Tab"

// ตัวอย่างรูปแบบข้อมูล (ผู้เชี่ยวชาญ 3 คน)
4,3,4
3,3,4
4,4,4
2,3,3
// แต่ละแถว = ข้อคำถามหนึ่งข้อ
💡 สามารถเลือกตัวคั่นได้ระหว่าง จุลภาค (,) หรือ Tab ขึ้นอยู่กับรูปแบบ Excel ของท่าน
C
Upload
วิธีที่ 3 : อัปโหลดไฟล์ CSV

อัปโหลดไฟล์ CSV ที่จัดเตรียมไว้แล้ว สามารถดาวน์โหลด Template ได้จากระบบ

✅ เหมาะสำหรับ : ข้อมูลมาก, มีไฟล์ Excel อยู่แล้ว, ทำงานเป็นทีม
⚠️ ข้อกำหนดไฟล์ : นามสกุล .csv เท่านั้น, ขนาดไม่เกิน 5MB, ต้องมีแถวหัวตาราง
📋 รูปแบบ CSV: แถวแรกเป็น Header เช่น "ข้อที่,ผู้เชี่ยวชาญ1,ผู้เชี่ยวชาญ2,..." ตั้งแต่แถวที่ 2 เป็นข้อมูลคะแนน
ขั้นตอนที่ 3 — การตรวจสอบข้อมูล (Verify Data)
ทบทวนและยืนยันความถูกต้องของข้อมูล
วัตถุประสงค์ : ตรวจสอบความครบถ้วนและถูกต้องของข้อมูลที่ป้อนเข้าระบบ ก่อนดำเนินการคำนวณ
  • 1
    ตรวจสอบจำนวนข้อและผู้เชี่ยวชาญ
    ระบบแสดงตารางสรุปจำนวนข้อ × ผู้เชี่ยวชาญ ให้ตรวจว่าตรงกับที่ตั้งค่าไว้
  • 2
    ตรวจสอบค่าคะแนน
    ทุกช่องต้องมีค่าระหว่าง 1–4 ค่าที่ผิดพลาดจะถูกเน้นสีแดง
  • 3
    แก้ไขหากพบข้อผิดพลาด
    หากพบข้อมูลผิดพลาด ให้กด "ย้อนกลับ" เพื่อแก้ไข ไม่สามารถแก้ในหน้านี้ได้โดยตรง
  • ✓
    ยืนยันและดำเนินการต่อ
    เมื่อข้อมูลถูกต้องครบถ้วน กด "ยืนยันและไปขั้นตอนถัดไป"
ขั้นตอนที่ 4 — การคำนวณ (Calculate)
ประมวลผลและคำนวณค่า CVI
วัตถุประสงค์ : ระบบจะคำนวณค่า I-CVI, S-CVI/Ave, S-CVI/UA และค่าสถิติที่เกี่ยวข้องโดยอัตโนมัติ

ระบบจะประมวลผลดังนี้

การคำนวณ I-CVI

นับจำนวนผู้เชี่ยวชาญที่ให้คะแนน 3 หรือ 4 แล้วหารด้วยจำนวนผู้เชี่ยวชาญทั้งหมด

I-CVI = 4/5 = 0.80
ตัวอย่าง : 4 คนจาก 5 คนให้ 3 หรือ 4
การคำนวณ S-CVI

คำนวณ 2 วิธี

  • S-CVI/Ave: ค่าเฉลี่ย I-CVI ทุกข้อ
  • S-CVI/UA: สัดส่วนข้อที่ทุกคนเห็นด้วย (I-CVI = 1.00)
ค่าสถิติเพิ่มเติม
  • ค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD)
  • ช่วงความเชื่อมั่น 95% (95% CI)
  • ระดับคุณภาพ (Excellent/Good/Acceptable/Poor)
การตัดสินผล
  • เปรียบเทียบ I-CVI กับเกณฑ์ที่กำหนด
  • ระบุสถานะ "ใช้ได้" / "ใช้ไม่ได้"
  • ตรวจสอบกับเกณฑ์วิชาการด้วย
ขั้นตอนที่ 5 — ผลการวิเคราะห์ (Results)
แปลผลและส่งออกรายงาน
วัตถุประสงค์ : แสดงผลการวิเคราะห์ CVI พร้อมการตีความผลตามมาตรฐานวิชาการ และส่งออกรายงาน
เกณฑ์การตีความผล S-CVI
ระดับ S-CVI/Ave S-CVI/UA การตีความ คำแนะนำ
ดีเยี่ยม ≥ 0.90 ≥ 0.80 ความตรงเนื้อหาระดับดีเยี่ยม นำไปใช้ได้ทันที
ดี ≥ 0.80 ≥ 0.70 ความตรงเนื้อหาระดับดี นำไปใช้ได้ อาจปรับปรุงเล็กน้อย
พอใช้ ≥ 0.70 — ความตรงเนื้อหาระดับพอใช้ ปรับปรุงข้อที่ I-CVI ต่ำ
ต้องปรับปรุง < 0.70 — ความตรงเนื้อหาต่ำ ทบทวนและปรับปรุงเครื่องมือใหม่
การส่งออกรายงาน
PDF

รายงานฉบับสมบูรณ์พร้อมกราฟ เหมาะสำหรับส่งให้อาจารย์/กรรมการ

Excel

ตารางข้อมูลดิบและผลการวิเคราะห์ เหมาะสำหรับวิเคราะห์เพิ่มเติม

Word

รายงานในรูปแบบเอกสาร เหมาะสำหรับนำไปเขียนในรายงานวิจัย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Frequently Asked Questions
ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญกี่คนสำหรับการวิเคราะห์ CVI?

ตามมาตรฐานวิชาการ ควรใช้ผู้เชี่ยวชาญอย่างน้อย 3 คน แต่แนะนำให้ใช้ 5–10 คน เพื่อความน่าเชื่อถือ โดย Lynn (1986) แนะนำว่า 5–10 คนให้ผลที่เชื่อถือได้ดีที่สุด หากใช้น้อยกว่า 5 คน เกณฑ์ I-CVI จะสูงขึ้นเพื่อชดเชยจำนวนที่น้อย

ทำไมระบบถึงใช้เกณฑ์ 1.00 สำหรับผู้เชี่ยวชาญน้อยกว่า 5 คน?

เมื่อใช้ผู้เชี่ยวชาญน้อย ความคลาดเคลื่อนจากสุ่มมีผลมาก การกำหนดให้ทุกคนเห็นด้วย (I-CVI = 1.00) จึงเป็นการเพิ่มความเข้มงวดเพื่อชดเชยขนาดตัวอย่างที่เล็ก ตามเกณฑ์ของ Polit & Beck (2006)

ความแตกต่างระหว่าง S-CVI/Ave กับ S-CVI/UA คืออะไร?

S-CVI/Ave คือค่าเฉลี่ยของ I-CVI ทุกข้อ เป็นตัวชี้วัดความตรงโดยรวมของเครื่องมือ

S-CVI/UA (Universal Agreement) คือสัดส่วนข้อคำถามที่ผู้เชี่ยวชาญทุกคนให้คะแนน 3 หรือ 4 ถือเป็นมาตรฐานที่เข้มงวดกว่า Polit & Beck แนะนำให้ S-CVI/Ave ≥ 0.90 และ S-CVI/UA ≥ 0.80 สำหรับเครื่องมือที่ดีเยี่ยม

ต้องทำอะไรกับข้อคำถามที่ I-CVI ต่ำกว่าเกณฑ์?
  • ปรับปรุงถ้อยคำ : แก้ไขข้อคำถามให้ชัดเจน ตรงประเด็น และเข้าใจง่ายขึ้น
  • ทบทวนนิยาม : ตรวจสอบว่านิยามที่ให้ผู้เชี่ยวชาญใช้ชัดเจนเพียงพอ
  • ตัดทิ้ง : หากแก้ไขแล้วยังไม่ผ่าน และไม่จำเป็นต่อการวัด ให้ตัดออก
  • ขอความเห็นเพิ่มเติม : ให้ผู้เชี่ยวชาญอธิบายเหตุผลที่ให้คะแนนต่ำ
สามารถบันทึกข้อมูลและกลับมาใช้งานต่อได้หรือไม่?

ระบบใช้ Session ในการเก็บข้อมูล ดังนั้นข้อมูลจะยังคงอยู่ตราบที่ไม่ปิดเบราว์เซอร์หรือกด "เริ่มใหม่" แนะนำให้ ส่งออกผลลัพธ์ ก่อนปิดหน้าต่าง เพื่อเก็บข้อมูลไว้ใช้อ้างอิง

ต้องอ้างอิงอะไรบ้างเมื่อใช้ CVI ในงานวิจัย?

ควรอ้างอิงเกณฑ์ที่ใช้ตัดสิน เช่น

  • Lynn, M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382-385.
  • Polit, D. F., & Beck, C. T. (2006). The content validity index: Are you sure you know what's being reported? Research in Nursing & Health, 29(5), 489-497.
การแก้ไขข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
Troubleshooting Guide
ข้อความแจ้งเตือน สาเหตุ วิธีแก้ไข
จำนวนผู้เชี่ยวชาญต้องอย่างน้อย 3 คน ระบุจำนวนผู้เชี่ยวชาญน้อยกว่า 3 เพิ่มจำนวนผู้เชี่ยวชาญเป็นอย่างน้อย 3 คน
ข้อมูลที่ขาดหายหรือไม่ถูกต้อง บางช่องว่างหรือกรอกค่าที่ไม่ใช่ 1–4 ตรวจสอบและกรอกค่า 1–4 ให้ครบทุกช่อง
จำนวนแถวไม่ถูกต้อง ข้อมูลที่วางมีจำนวนแถวไม่ตรงกับที่ตั้งค่า ตรวจสอบว่าคัดลอกข้อมูลครบทุกแถว
จำนวนคอลัมน์ไม่ถูกต้อง จำนวนคอลัมน์ไม่ตรงกับจำนวนผู้เชี่ยวชาญ ตรวจสอบจำนวนคอลัมน์ให้ตรงกับผู้เชี่ยวชาญ
ประเภทไฟล์ไม่ถูกต้อง อัปโหลดไฟล์ที่ไม่ใช่ .csv บันทึกไฟล์ Excel เป็น CSV ก่อนอัปโหลด
ค่าไม่ใช่ตัวเลข มีตัวอักษรหรืออักขระพิเศษในข้อมูล ลบอักขระพิเศษ ใช้เฉพาะตัวเลข 1–4
วิธีเริ่มใหม่

หากพบปัญหาที่แก้ไขไม่ได้ ให้กดปุ่ม "เริ่มใหม่" บนหน้าหลัก ระบบจะล้างข้อมูลทั้งหมดและให้เริ่มต้นใหม่

เอกสารอ้างอิงทางวิชาการ
Academic References
  1. Lynn, M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382–385. หลัก
  2. Polit, D. F., & Beck, C. T. (2006). The content validity index: Are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Research in Nursing & Health, 29(5), 489–497. หลัก
  3. Polit, D. F., Beck, C. T., & Owen, S. V. (2007). Is the CVI an acceptable indicator of content validity? Appraisal and recommendations. Research in Nursing & Health, 30(4), 459–467.
  4. Grant, J. S., & Davis, L. L. (1997). Selection and use of content experts for instrument development. Research in Nursing & Health, 20(3), 269–274.
  5. Rubio, D. M., Berg-Weger, M., Tebb, S. S., Lee, E. S., & Rauch, S. (2003). Objectifying content validity: Conducting a content validity study in social work research. Social Work Research, 27(2), 94–104.

ผู้พัฒนาระบบ : ดร.วุฒิไกร ป้อมมะรัง (Dr. Wuthikrai Pommarang) | เว็บไซต์ : statsmartly.com